ZAANDAM - Het college van B&W van Zaanstad legt de meerjarenbegroting 2027-2030 voor aan de gemeenteraad. Deze begroting is de eerste financiële uitwerking van het nieuwe coalitieakkoord "De kracht van de Zaan". De begroting is voor alle jaren van deze collegeperiode sluitend gemaakt en kent daarbij flinke financiële uitdagingen. Het college maakt voor de komende vier jaar duidelijke keuzes, prioriteert scherp en kiest voor een realistische koers.

In het nieuwe coalitieakkoord heeft het college aangekondigd maatregelen te nemen om kosten terug te dringen en inkomsten te verhogen. Zaanstad had al bij de Voorjaarsnota 2026 aangegeven een fors tekort te voorzien in de meerjarenbegroting. Door financiële ontwikkelingen sindsdien en de afspraken in het coalitieakkoord kwam de financiële opgave voor de nieuwe coalitie uit op totaal € 40 miljoen in 2030. Door verschillende aanpassingen in de uitvoering van de Zaanse opgaven en keuzes binnen de eigen organisatie heeft de coalitie de begroting tot 2030 voor nu sluitend gemaakt.

Wethouder Financiën Stephanie Onclin: "Betaalbaarheid voor de Zaankanters is het financiële kader waarbinnen het college haar keuzes maakt. Voor veel inwoners zijn de kosten flink gestegen. Ook ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren de gevolgen van stijgende kosten en economische onzekerheid. Tegelijkertijd staat de financiële positie van gemeenten onder druk door oplopende uitgaven en onvoldoende compensatie vanuit het Rijk".

Ook investeren

Zaanstad investeert ook: in een prettige en duurzame leefomgeving. In meer groen en bomen, in een schone, hele en veilige openbare ruimte en in bereikbaarheid. Het college wil parkeerproblemen aanpakken met realistische parkeernormen. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid moeten beter met elkaar in balans komen.

Veiligheid blijft een kerntaak van de gemeente. Daarom zet het college de aanpak van ondermijnende criminaliteit voort en wordt de aanpak van wijkgerichte overlast uitgebreid. Ook krijgt de jeugd waar dit nodig is perspectief geboden om afglijden te voorkomen. Het college investeert ook in handhaving en cameratoezicht voor het uitgaansgebied.

In de begroting voor 2027 wordt totaal € 7,9 miljoen extra kosten gemaakt voor uitvoering van de afspraken in het coalitieakkoord.

Bijstellingen

Om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen, is totaal voor € 40 miljoen bijgesteld. Dit zijn deels meer algemene bijstellingen die oplopen van 13 miljoen in 2027 tot € 23 miljoen in 2030. Hiernaast wordt binnen de verschillende Zaanse opgaven en de ambtelijke organisatie in de kosten gesneden. Dit leidt tot een besparing van € 9 miljoen in 2028 en oplopend tot € 17 miljoen in 2030. Zo gaat Zaanstad steeds meer terug naar de kerntaken en wettelijke minimumeisen bij de uitvoering van rijkstaken. Dit zorgt voor een besparing van € 3 miljoen bij de opgave Kansengelijkheid.

Bij de opgave Gezondheid wordt onder andere bespaard op de kosten voor de gemeenschappelijke regeling met de GGD en op de kosten voor Werken in de Wijk. Ook bij de andere opgaven (behalve Veiligheid) worden verschillende maatregelen getroffen om kosten terug te dringen

Commissie van Ark

Vanaf 2028 verwacht Zaanstad extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg, conform het advies van de commissie van Ark aan het Rijk. Dan komen de kosten voor de jeugdzorg beter in balans met de vergoeding. Voor Zaanstad gaat het om een bedrag van bijna € 11 miljoen.

Wethouder Stephanie Onclin op dit punt: "Zaanstad blijft zich actief inzetten voor een eerlijke financiële verhouding tussen gemeenten en het Rijk. Naar verwachting geeft de commissie Van Ark begin 2027 een zwaarwegend advies om gemeenten voldoende te vergoeden voor deze kosten. We vertrouwen er daarom ook op dat die extra bijdrage er komt vanaf 2028".

Zaanstad verlengt de inloopvoorziening Villa Westerweide met één jaar. In deze periode wordt zorgvuldig onderzocht óf en hoe de inloopvoorziening kan worden georganiseerd. Daarbij worden de behoeften van verschillende doelgroepen, de beschikbare voorzieningen en de inzet van gemeentelijke middelen in samenhang afgewogen. Een weloverwogen keuze maken kost tijd en die is er nu.

Lastenstijging

De afvalstoffenheffing stijgt vanaf januari 2027 met 10,2% vanwege stijging van de kosten voor de afvalinzameling in de gemeente. De stijging van de rioolheffing is wel beperkt gebleven tot de prijsindexatie van 2,1%, net als bij de OZB.

Bespreking in de gemeenteraad

Donderdag 22 oktober 2026 zijn de Zaanse Algemene Beschouwingen in de raadszaal van het stadhuis. Donderdag 29 oktober en dinsdag 3 november wordt het begrotingsdebat in de gemeenteraad gevoerd. Dinsdag 10 november staat het raadsvoorstel voor de begroting op de agenda van de gemeenteraad voor besluitvorming.