ZAANDAM - Het college van B&W kiest voor een hoogwaardig cultuurgebouw in het stadshart van Zaanstad. Dit is een keuze voor een volwaardige afronding van het programma Inverdan. ‘Het doel van Inverdan is immers het centrum van Zaandam een kloppend hart te geven, waar wonen, werken en recreëren samensmelten’, zegt wethouder Addy Verschuren. De actuele situatie op de markt zorgt er echter voor dat aanvullend budget nodig is om de plannen te kunnen uitvoeren zonder in te boeten op kwaliteit. Het college vraagt de gemeenteraad daarom het investeringsbudget te verhogen met maximaal € 7,7 miljoen. 

Het college maakt daarmee een keuze die past bij het kwaliteitsniveau dat voor dit gebied wordt beoogd en dat tot op heden ook is bereikt. Een keuze voor een voorziening die het culturele aanbod in de stad een impuls geeft en die zorgt voor reuring tot ’s avonds laat.

Op de goede weg

De gemeenteraad heeft in april 2003 ingestemd met het Masterplan Inverdan. ‘Met het eind van het programma in zicht is de conclusie gerechtvaardigd dat we op de goede weg zijn. Bewoners en bezoekers komen vaker naar het centrum van Zaandam en blijven langer. Daarnaast is de investeringsbereidheid van ondernemers toegenomen. Het vernieuwde pand van C&A en de komst van ZARA en Primark zijn daar goede voorbeelden van. Het stadshart is inmiddels een plek waar Zaankanters zich in herkennen en waar ze trots op zijn.’

Verbinding tussen Oost en West

In het Masterplan Inverdan is ervoor gekozen in het centrum een publiekstrekker voor circa 300.000 bezoekers te realiseren. Uit onderzoek blijkt dat een cultuurcluster hiervoor de meest aangewezen voorziening is. De combinatie van functies heeft een grote toegevoegde waarde voor het vernieuwde stationsgebied. Het wordt een goed bereikbare plek, waar je niet alleen terecht kunt voor cultuur, maar ook voor een werk- of studieplek of een hapje en een drankje. In een gebouw dat uitnodigend en gedurfd is én perfect past in de omgeving. Een gebouw dat bijdraagt aan de verbinding tussen Zaandam Oost en West én aan de economische ontwikkeling van de stad. Het zorgt ook voor de benodigde reuring in het stadshart tot laat in de avond en voor sociale veiligheid in de openbare ruimte. Bovendien is het voor toeristen een extra reden om Zaanstad te bezoeken.

Impuls voor cultureel aanbod

‘Het cultuurgebouw moet een laagdrempelige plek worden voor inwoners, kunstliefhebbers en andere bezoekers om actief met cultuur in aanraking te komen’, zegt wethouder Dick Emmer. ‘Het bijzondere ontwerp van het gebouw draagt bij aan dit open karakter. Het cultuurcluster biedt een podium voor zowel professionele publiekstrekkers als kleinschalige activiteiten en amateurkunst. Jong en oud hebben er de gelegenheid om onder één dak muziek te maken, toneel te spelen, een boek te lenen, een cursus te volgen of op een andere manier met cultuur in aanraking te komen. Het is een ontmoetingsplek waar culturele organisaties bijzondere samenwerkingen kunnen aangaan die het culturele aanbod in Zaanstad een impuls geven.’

Europese aanbesteding en veranderde marktomstandigheden

In september 2016 was het Definitief Ontwerp voor de bouw van het gebouw gereed. Eind november liep de Europese aanbesteding hiervoor af. De vraag aan de aannemers was het Definitief Ontwerp tot een bestek uit te werken en op basis daarvan het bouwwerk te bouwen voor een vooraf vastgesteld totaalbedrag. Geen van de geselecteerde aannemers blijkt het cultuurgebouw te kunnen realiseren voor het geraamde plafondbedrag. Na gesprekken met de aannemers blijken de veranderde marktomstandigheden de belangrijkste oorzaak te zijn van een toename van het benodigde investeringsbudget. Tijdens de economische recessie waren aannemers bereid om bij aanbestedingen zelf bepaalde risico’s te nemen, door bijvoorbeeld ook een bestek uit te werken. Nu de markt flink aantrekt, lijken aannemers zich voornamelijk te willen richten op waar ze goed in zijn: het bouwen zelf. Bovendien stijgen na de recessie ook de bouwkosten weer.

Verhoging investeringsbudget

Het college kiest niet voor bezuinigen op het gebouw. Dat betekent immers: inboeten op kwaliteit en ruimte en daarmee afbreuk doen aan de potentie van het gebouw en zijn functies. Dat geldt in nog grotere mate voor stoppen. Daarmee zou een belangrijke pijler onder Inverdan worden weggehaald. Om geen concessies te doen aan de beoogde kwaliteit en het doel van Inverdan vraagt het college aan de gemeenteraad om het investeringsbudget te verhogen met een totaalbedrag van € 7,7 miljoen. Dit bedrag is opgebouwd uit enkele onderdelen: de verwachte toename van de totale investeringskosten als gevolg van de huidige marktsituatie vergt een maximale verhoging van € 6 miljoen. De kosten voor de gewenste verduurzaming van het gebouw (zonnepanelen en gebruik van de warmte-koude-opslag van het stadhuis) en de ‘losse’ inrichting van het gebouw vergen een extra bedrag van € 1,7 miljoen.

Ontwerp zelf uitwerken tot bestek

Het college stelt voor om het Definitief Ontwerp nu zelf uit te werken tot een bestek en dit vervolgens aan te besteden. Door dit zelf te doen, kunnen enerzijds mogelijk nog besparingen worden gerealiseerd, waardoor het maximale budget niet volledig hoeft te worden aangewend. Om te voorkomen dat later opnieuw extra budget moet worden aangevraagd, is er nu voor gekozen dit maximale bedrag aan de gemeenteraad voor te leggen. En anderzijds om geen tijd te verliezen. Naar verwachting kan het bestek gereed zijn rond de zomerperiode, zodat in het derde kwartaal van 2017 de gunning kan plaatsvinden en de daadwerkelijke bouw eind 2017 kan starten. Met een geraamde bouwtijd van circa twee jaar kan het cultuurgebouw eind 2019 worden geopend.

De gemeenteraad bespreekt het voorstel op donderdag 16 februari.