Financiële tekorten Zaanstad blijven zorgelijk

ZAANDAM - De financiële tekorten van de gemeente Zaanstad zijn verder toegenomen. Naast de tekortschietende financiering vanuit het Rijk (het Ravijnjaar) en korting op de jeugdzorg, stijgen de kosten voor de uitvoering van de WMO sterk. Ook is het noodzakelijk om het weerstandsvermogen van de gemeente te versterken. Dat is nu onvoldoende. Dit blijkt uit de jaarrekening 2025 en de voorjaarsnota 2026. Het college van B&W deelt deze stukken vandaag met de Zaanse gemeenteraad.

Voor 2027 en verder nemen de tekorten op de gemeentebegroting verder toe. Dat blijkt uit de nieuwe ramingen die in de nieuwe Voorjaarsnota zijn opgenomen. Het college ging bij de meerjarenbegroting eerder nog uit van een sluitende begroting voor komend jaar maar rekent nu ook hier op een tekort van € 4,6 miljoen.

Het nieuwe college van B&W zal dit moeten oplossen. Nog altijd zijn de "taken" die door het Rijk naar de gemeenten zijn overgeheveld niet in verhouding met de "knaken" die daarbij horen – dit is het ravijnjaar en de korting op de jeugdzorg. Hierdoor loopt in de voorjaarsnota het verwachte tekort op tot € 34,6 miljoen in 2030.

In de voorjaarsnota 2026 van het Rijk zijn geen extra middelen voor gemeenten toegekend. Dit ondanks de aanhoudende lobby vanuit de VNG voor een gezonde balans tussen taken en middelen. Ook het huidige college van Zaanstad blijft actief in deze lobby.

Wethouder Stephanie Onclin (financiën): "deze bezuinigingen bij het Rijk raken de kern van ónze dienstverlening aan ónze inwoners en zijn slecht voor ónze lokale economie. Ze versterken de maatschappelijke ongelijkheid en tasten het vertrouwen in de héle overheid aan. We blijven ervoor pleiten dat het Rijk structureel voldoende middelen moet geven aan gemeenten om alle taken uit te kunnen voeren".

Elk jaar stelt Zaanstad een voorjaarsnota op die uit twee delen bestaat. Dit zijn een voortgangsrapportage over het lopende jaar (2026) en de kaders van een nieuwe begroting voor de volgende jaren (2027-2030). De keuze hoe om te gaan met deze situatie, is aan het nieuwe college. Deze voorjaarsnota is ook "beleidsarm" om het nieuwe college – dat straks aantreedt na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 – de ruimte te geven.

Jaarrekening: weerstandsvermogen verhogen met meevallers
De jaarrekening van 2025 laat een positief resultaat zien van € 17,9 miljoen. Volgens de financiële kaders van de gemeenteraad stort het college dit hele bedrag in de algemene reserve van de gemeente. Hiermee kan het weerstandsvermogen van de gemeente worden versterkt – dit is het vermogen van de gemeente om onvoorziene of extra uitgaven te doen wanneer nodig. Zaanstad ziet namelijk een financieel risico voortkomen uit de uitspraak van de rechter rond het erfpacht Omzettingsbeleid 2007. Onder andere hierdoor is verdere versterking van het weerstandsvermogen met € 30 miljoen nodig. Naast genoemde € 17,9 miljoen kan mogelijk ook
€ 2,5 miljoen worden toegevoegd vanuit het saldo van de lopende voorjaarsnota. Het is aan de nieuwe coalitie om te besluiten hoe er met deze laatste toevoeging en het dan nog resterende tekort van € 9,6 miljoen wordt omgegaan

Lees hier alle stukken:

Jaarstukken 2025 Zaanstad – iBabs Publieksportaal

Voorjaarsnota 2026-2030 Zaanstad – iBabs Publieksportaal