ZAANSTAD - Van de 627 kastanjebomen in Zaanstad zijn er 420 aangetast door de kastanjebloedingsziekte. Deze ziekte komt uitsluitend voor bij de paardenkastanje en is in veel gevallen dodelijk voor de boom. Een goede behandelmethode bestond nog niet. In een poging de bomen toch te redden heeft Zaanstad bij wijze van een proef 23 bomen die beperkt waren aangetast een warmtebehandeling laten ondergaan. Uit onderzoek van de behandelde bomen blijkt nu dat 22 van de 23 behandelde bomen zijn genezen.

Wethouder Leny Vissers-Koopman is enthousiast over de uitkomst. ‘Dit is goed nieuws voor het groene aanzien van de stad. Het behandelen van zieke bomen kost tijd en geld, maar het is zeker de moeite waard. De kastanjes horen in het straatbeeld van Zaanstad. Ik ben dan ook blij dat de warmtebehandeling zo succesvol is geweest.’

Genezen bomen in Krommenie, Koog aan de Zaan en Westzaan

Prop Boomtechniek heeft de warmtebehandeling uitgevoerd op verschillende plaatsen in Zaanstad. In Krommenie zijn er zeventien zieke kastanjes behandeld, dertien in de Fred Waltonstraat en vier in de Weverstraat, in de Breestraat in Koog aan de Zaan zijn vijf bomen behandeld, en op de hoek van de Raadhuisstraat en de Kerkbuurt in Westzaan heeft ook één boom een warmtebehandeling gekregen. Bij een van de bomen in de Weverstraat heeft de behandeling helaas geen effect gehad. Naar aanleiding van de goede resultaten zijn de overige zieke kastanjes in Zaanstad onderzocht op vatbaarheid voor de warmtebehandeling. Daarbij is vastgesteld dat 80 bomen in ernstige mate zijn aangetast door de ziekte, 161 matig en 176 bomen licht. Voor 91 bomen is vanuit veiligheidsoogpunt geadviseerd ze te vellen. Deze bomen vertonen veelal afstervingsverschijnselen. Voor de overige aangetaste bomen geldt een beperkte toekomstverwachting. Alleen bij bomen met een lichte tot matige aantasting heeft behandeling kans van slagen. Op basis van deze gegevens zal binnenkort worden besloten of andere kastanjes dezelfde behandeling kunnen ondergaan en welke dit dan zullen zijn.

Fatale uitkomst voorkomen

Als een boom lijdt aan de kastanjebloedingsziekte snijdt de PSA bacterie het transport van voedingsstoffen en reststoffen van de wortels naar de kroon af. Daardoor vallen stukken bast af en treden er in de kroon afstervingsverschijnselen op. Op de bast ontstaan vervolgens roestbruine vochtige plekken die gaan bloeden met stroperige vloeistof. In de meeste gevallen is de ziekte fataal voor de kastanjes. In 22 van de 23 gevallen is een fatale uitkomst nu voorkomen. De verwachting voor de langere termijn is onzeker, aangezien het een nieuwe techniek betreft. Toch lijkt de toekomst voor deze bomen hoopvol; zieke bomen die drie jaar terug een warmtebehandeling hebben gekregen op andere plaatsen in Nederland zijn nog steeds ziektevrij.

Warmtebehandeling

Bij een warmtebehandeling wordt de stam van de zieke boom twee dagen lang tot veertig graden verwarmd. Bij die temperatuur sneuvelt de bacterie die de kastanjebloedingsziekte veroorzaakt. Als de boom sterk genoeg is geneest hij daarna vanzelf. De kosten van de warmtebehandeling komen op zo’n €1300,- per boom. Om de bomen te verwarmen wordt een mantel aangebracht waar warm water door stroomt. De winter is daarvoor de beste periode, omdat er dan geen water door de boom stroomt die de temperatuur naar beneden zou brengen. De behandeling heeft bovendien de meeste kans als deze vroeg wordt ingezet, bij lichte aantasting van de boom.

Vervangingsproject ernstig zieke kastanjes

Bomen die zwaarder zijn aangetast door de kastanjebloedingsziekte en geen baat meer hebben bij een warmtebehandeling worden door de gemeente Zaanstad vervangen door andere bomen. Dit zal bijvoorbeeld gebeuren bij de bomen op De Locomotief in Koog aan de Zaan, het Zaaneiland (Wanderooge, Gotlandpier, Bornholmpier, Anholtpier, Syltpier en Justpier) in de wijk Oude Haven en op de Krommeniedijk in Krommenie.